Thận trọng với sản phẩm bổ sung Collagen

Thận trọng với sản phẩm bổ sung Collagen

Bài viết đăng trên báo Giáo dục và Thời đại – số cuối thàng 8 – tác giả THANH HẢI

 

collagen

Dùng phải “tiên dược” collagen giả dễ mang họa vào thân

“Nếu dùng phải TPCN giả nói chung, collagen giả nói riêng, người dùng có thể gặp rất nhiều nguy cơ. Thứ nhất, có thể bị ngộ độc thực phẩm vì sản phẩm bị nhiễm vi sinh do điều kiện lưu trữ, bảo quản kém. Thứ hai, do TPCN dược dùng hằng ngày và lâu dài nên người dùng có thể bi ngộ độc thực phẩm mạn tính khi trong dó có chứa các chất không có lợi cho sức khỏe. Trường hợp xấu nhất, nếu trong TPCN có chứa kim loại nặng, nấm mốc thì sẽ làm tổn thương các tế bào, gan, thận, khiến chúng không lọc được chất độc, không đào thảỉ được chất độc ra khỏi cơ thế. Người dùng vừa phải tốn tiến để mua TPCN mà còn tốn rất nhiều tiền để chữa bệnh do TPCN giả gây ra”

BS ĐỖ THỊ NGỌC DIỆP, Giám đốc Trung tâm Dinh dưỡng TPHCM

 

Bát nháo thị trường sản phẩm bổ sung COLLAGEN

 

Thời gian gần đây, các hãng sản xuất thực phẩm chức năng (TPCN), mỹ phẩm đang ra sức quảng cáo cho những sản phẩm có chứa collagen, nhằm vào đối tượng phụ nữ muốn làm đẹp cho làn da của mình. Những sản phẩm này có giá không hề rẻ. Dạng bào chế của collagen cũng rất đa dạng: từ thuốc viên, dung dịch nước để uống, thuốc tiêm làm trẻ hóa làn da cho dến các loại kem bôi, mặt nạ… Tuy nhiên, hiện thị trường collagen rất bất nháo, thật giả lẫn lộn, khiến người tiêu dùng dễ bị lừa.

Collagen là một loại protein chiếm đến 25% tổng lượng protein trong cơ thể người, có nhiều trong da, tóc, móng tay, các khớp xương. Collagen có tác dụng như một chất keo dính giúp da có tính đàn hồi tốt. Theo thời gian, cơ thể con người sản xuất collagen ít đi khiến da xuất hiện các vết nhăn. Chính vì thế, nhiều chị em muổn sử dụng sản phẩm bổ sung collagen để duy trì làn da tươi trẻ của mình. Nắm bắt được tâm lý này, nhiều hãng mỹ phẩm đã bổ sung thêm các loại mỹ phẩm, thực phẩm chức năng có collagen. Và để phục vụ các “Thượng đế”, nhiều chủ shop online dã nhanh chóng nhập các loại collagen, với đủ các lời quảng cáo mỹ miều dành cho chị em. Thử search từ khóa collagen trên mạng, trong vòng 0.39 giây có gần 63 triệu kết quả, và collagen xách tay có tới gần 700 nghìn kết quả (trong 0,29 giây), đủ để hiểu độ hot của các sản phẩm có chứa chất này. Trong đó, nhiều nhất vẫn là mỹ phẩm và các loại thực phẩm chức năng, với đủ các loại, từ collagen dạng bột, dạng nước, dạng bôi. dạng viên nén, viên nang, kem dưỡng da collagen, phấn phủ collagen, kem nền collagen – Với nguốn gốc khác nhau như Nhật, Nga, Mỹ, Đức.

Dạo một vòng quanh các shop online, đâu đâu cũng nhan nhản lời quảng cáo làm trẻ hóa làn da, căng mịn làn da với đủ loại giá cả. Cùng chung một sản phẩm mà phân ra loại 1, loại 2, loại 3. Từ khâu bao bì, nhãn mác, thậm chí là thuốc bên trong giống hệt nhau nhưng lại chênh lệch cả nửa triệu dồng đối với từng loại.

 

Khi người viết tìm mua collagen Shishedo từ một shop trên mạng, hỏi chủ shop nhập hàng ở dâu thì nhận được câu trả lời là có bạn đi du học bên Nhật mua trong siêu thị gửi về. Một shop khác thì nói có người nhà bên Nhật nên cứ yên tâm vể chất lượng, hàng thật 100%. Hỏi 10 shop thì cả 10 shop dểu trả lời hàng mình là hàng xịn, hàng thật, hàng xách tay, có nguổn gốc đảm bảo. Cứ yên tâm, hàng giả đền tiền gấp 10. Không chỉ có các chủ shop online bán collagen mà một số các trang mua bán trực tuyến lớn cũng tham gia vào thị trường collagen. Nguồn gốc cũng phong phú không kém từ nhập khẩu Mỹ, Đức, Nhật… Nhưng có ai kiểm chứng cho những lời nói trên. Hay khi quảng cáo xong rồi lại “đem con bỏ chợ”.

 

Ghi nhận thực tế cho thấy, hiện collagen được bán nhan nhản khắp nơi. Có rất nhiều kênh khác nhau, phổ biến nhất là dạng “hàng xách tay”. Chỉ một đoạn ngắn trên đường Võ Văn Tần (Q.3, TPHCM), có đến ba cửa hàng bán collagen cả dạng viên, bột lẫn nước. Dạng viên, bột được người bán giới thiệu xách tay từ Mỹ, dạng nước từ Nhật. Giá mỗi sản phẩm dao động từ 500.000 đến trên một triệu đổng. Một cửa hàng khác trên đường Thạch Lam (Q.Tân Phú, TPHCM) chuyên bán collagen dạng bột đắp mặt nạ. Theo người bán thì hàng được xách tay từ Hàn Quốc. Tuy nhiên, sản phẩm lại được đóng trong túi zip thông thường, mặt trước của túi được dán một nhãn chỉ có vài chữ tiếng Hàn ở trên cùng, còn lại là tiếng Anh, mang nội dung hướng dẫn sử dụng. Hoàn toàn không có nhãn hiệu, tên và địa chỉ của đơn vị sản xuất hay mã vạch. Mỗi túi 100g, giá chỉ 50.000 đồng.

Collagen còn được bán trong cửa hiệu gội đầu, spa. Tại một hiệu cắt tóc, gội đầu trên trên đường Điện Biên Phủ (Q.Bình Thạnh, TPHCM), nhân viên vừa gội đầu mời chào collagen dạng đắp mặt và dạng viên uống xách tay từ Úc. Loại mặt nạ mỗi miếng 50.000 đổng; loại viên giá 1.000.000 đồng/hộp (300 viên).

Cô này thuyết phục: “Collagen này chiết xuất từ da và sụn cá đại dương nên tốt lắm. Cứ mua dùng thử, nếu được thì mua tiếp”.

 

Quan sát thì thấy, loại mặt nạ ở đây cũng được đóng gói trong túí ni lông, không có thông tin về đơn vị sản xuất, chỉ thấy giới thiệu tính năng “chống lão hóa, săn chắc da”. Loại hộp thì trông lòe loẹt, dù được ghi “made in Australia” nhưng không thấy mã vạch hay thời hạn sử dụng. Thực chất, những sản phẩm này có nguồn gốc từ đâu thì người tiêu dùng khó có thể biết được.

 

Coi chừng mang họa vì hàng nhái

 

“Rất nhiều nguy cơ có thể xảy ra khi dùng thực phẩm chức năng, cụ thể là collagen trôi nổi. không rõ nguồn gốc. Nghiêm trọng hơn cả, các chất độc hại trong đó có thể khiến các tế bào trong cơ thể bị biến đổi và làm suy giảm chức năng của nhiểu cơ quan nội tạng như gan, thận, tiêu hóa”, BS Đỗ Thị Ngọc Diệp, Giám đốc Trung tâm Dinh dưỡng TPHCM cảnh báo như trên. Thời gian qua, nhiều chị em đã rủ nhau mua collagen vể uống để kéo dài nét thanh xuân cho làn da, nhưng họ lại không quan tâm nguổn gốc sản phẩm. Cả người bán nhiều khi cũng không hiểu hết về sản phẩm collagen mà mình đang kinh doanh. Chị Diệu (Q.Gò Vấp, TPHCM) khoe mới mua được tủi collagen dạng bột, hàng xách tay từ Mỹ về. “Rất đơn giản, chỉ cần cho một muỗng vào cà phê và uống mỗi sáng, nghe nói loại xách tay này tốt lắm, uống vào da sẽ căng đầy”, chị hào hứng nói.

Còn chị Nguyễn Trần Diễm My (38 tuổi, trú tại quận 3) chưa hết bàng hoàng, khi kể lại cái “kỳ niệm” khó quên trong lần uống collagen nhái làm đẹp da. Chị My cho biết, chị làm nhân viên văn phòng ở một công ty xây dựng. Trong những giờ giải lao, chị thấy các nữ nhân viên cùng phòng rỉ tai nhau về bí quyết giúp làn đa tươi trẻ bằng cách sử dụng sản phẩm bổ sung collagen. Không biết gì về collagen, nhưng mỗi lần khi đứng trước gương trong nhà tắm, chị Xuân giật minh khi thấy da nhăn, sạm, thô và thấy mình già hơn so với chổng, mặc dù anh hơn chị tới 4 tuổi. Sau 3 ngày tích cực thoa collagen ấy lên người vào mỗi buổi tối trước khi đi ngủ, chị thấy xuất hiện các quầng đỏ, cảm giác như kim châm, đậc biệt là vùng da đùi non, ngực, mặt. Ban đầu chị cứ nghĩ rằng do mình bị dị ứng hải sản nhưng chỉ khoảng hơn một ngày sau khi xuất hiện triệu chứng ngứa rát ấy là trên cơ thể chị xuất hiện các đốm nhỏ li ti, nổi mụn màu đỏ, có nước đục. Chị lặng lẽ mua thuốc về bôi nhưng tình trạng không giảm mà ngày một nặng nề hơn. “Chỉ đến khi thấy mụn đỏ ở mặt, ngực vỡ, chảy nước, tôi mới hoang mang mà tìm đến phòng khám chuyên khoa da liễu điều trị. Sau hơn hai tuần thì tình trạng viêm da do tiếp xúc với mĩ phẩm của tôi mới thực sự ổn định.” Lần làm đẹp ấy khiến chị ám ảnh đến tận bây giờ.

Tại hội thảo “TPCN dưới góc độ quản lý. Sản xuất, tiêu dùng, phân tích kiểm nghiệm và đảm bảo sức khỏe” vừa được tổ chức,bà Ngô Hoa Lư, Qỉám đốc Trung tâm Kiểm nghiệm thuốc, mỹ phẩm, thực phâtm TPHCM cho biết: “Hiện Việt Nam có gần 10.000 sản phẩm TPCN với gần 1800 doanh nghiệp sản xuất kinh doanh. Lượng TPCN nhập khẩu chiếm đến 40% tổng sản lượng tiêu thụ trên cả nước. Riêng sáu tháng đầu năm 2014 có đến 43,73% (tương đương 1.974) cơ sở vi phạm các quy định về an toàn thực phẩm như: về sức khỏe, kiến thức, thực hành an toàn thực phẩm của người tham gia sản xuất, kinh doanh; về điều kiện vệ sinh cơ sở; hàm lượng dinh dưỡng không đạt như công bố…”.

 

Cẩn trọng khi lựa chọn collagen

TS Phan Thế Đồng, Trưởng khoa Công nghệ thực phẩm, Trường ĐH Nông Lâm TP.HCM cho biết, collagen vốn là một dạng protein nguyên thủy có nhiểu trong da và mô xương động vật. Để trích ly hiệu quả và thu được nhiểu, người ta cần dùng đến các chất hóa học như chất xút (NaOH) hay một sổ loại axít (điển hình như HCI). Để trích ly thành công, đổng thời loại bỏ những tạp chất độc hại trong quá trình sản xuất, cần đầu tư hệ thống thiết bị hiện đại và quy trình công nghệ tiên tiến với chi phí cao. TS cho biết, thực tế, nếu để làm giả thì chắc chắn không ai bỏ tiền đầu tư thiết bị và công nghệ. Mục đích lớn nhất của người làm hàng giả là lợi nhuận. Thế nên, rất nhiều khả năng, những sản phẩm collagen trôi nổi được sản xuất theo một quy trình bẩn cả từ nguồn nguyốn liệu đầu vào đến quá trình trích ly và phân phối. Điều nguy hại hơn cả là khi không được sản xuất theo quy trình “sạch”, SP sẽ chứa nhiềụ tạp chất kim loại nặng, không may dùng phải những sản phẩm này, người tiêu dùng sẽ phải gánh chịu những hậu quả nặng nề.

Các chuyên gia còn khuyến cáo, dù có mua sản phẩm tại Mỹ thì cũng chưa chắc đã an toàn, vì nhà chức trách của nước này vẫn nhiều phen bắt được những lô hàng kém chất lượng hoặc giả mạo. Do vậy, TPCN không phải phù hợp cho tất cả mọi người. Nếu cần dùng và mua thì nên được sự tư vấn của bác sĩ chuyên khoa. Chỉ nên mua các sản phẩm có thương hiệu tại các địa chỉ có uy tín.

lam dep da

Trong khi đó, Theo PGS.TS Nguyễn Hữu Đức – Trường DHY DƯỢC TP. Hồ Chí Minh, lời khuyên tốt nhất là cung cấp collagen cho cơ thể bằng con đường tự nhiên thay vì sử dụng sản phẩm bổ sung collagen. PGS.TS Nguyễn Hữu Đức cho biết: Collagen khá an tòan khi sử dụng và nó có mặt trong nhiều loại thực phẩm mà chúng ta ăn hằng ngày. Để bổ sung collagen cho cơ thể, nên sử dụng hợp lý các loại thực phẩm như cá, cà chua, tỏi… Các sản phẩm chế biến tử đậu tương (sữa đậu nành, đậu phụ…), sữa chua, bơ, phomát có chứa chất genistein là thành phần có tác dụng sản sinh ra lượng collagen đáng kể, đổng thời có tác dụng ngăn chặn loại enzym gây lão hóa da. Rau xanh và trái cây giúp cơ thể sản sinh ra collagen tự nhiên. Khi ăn rau xanh, nên chọn loại có lá màu xanh sẫm; còn với trái cây, nên chọn loại quả đỏ vì chúng có chứa hàm lượng lớn vitamin C, lycopen có vai trò như nhũng chất chống oxy hóa giúp tăng cường quá trình sản sinh ra collagen.

 

Nhiều loại TPCN được giới thiệu là hàng xách tay hoặc mỹ phẩm có collagen giúp làm đẹp da, trẻ hóa da được bán với giá khá cao. Tuy nhiên, không nên quá lệ thuộc và tin tưởng vào các tác dụng thẩn kỳ của các sản phẩm collagen, nếu không giữ vệ sinh da đúng cách và tránh các yếu tố gây hại tới da. Khi bổ sung collagen qua con đường TPCN hoặc mỹ phẩm, cũng như bất cứ một loại hóa chất nào, cần chú ý dùng đúng cách theo hướng dẫn và đề phòng những tác dụng phụ có thể xảy ra.

 

Với các sản phẩm cụ thể đang bán trên thị trường, cần xem xét sản phẩm đó được sản xuất hoặc nhập khẩu từ công ty nào, có được các cơ quan chức năng đảm bảo về mức độ an toàn hay không?

 

Tiêm collagen vào da đang là xu hướng được nhiểu phụ nữ lựa chọn để làm đạp. Tuy nhiên, tiêm collagen cũng tiềm ẩn những nguy cơ như: sau khi tiêm, da có thể bị tấy đỏ, sưng phổng hoặc thâm tím vùng da chịu tác động đó. Ngoài ra, tiêm collagen nếu không được chăm sóc và vệ sinh cẩn thận có thể dẫn đến viêm nhiễm hoặc phản ứng phụ trong quá trình gây tê hoặc để lại sẹo. Việc uống collagen cũng không khác gì ăn thịt, cá hoặc các thực phẩm dinh dưỡng khác vì collagen sẽ bị tiêu hóa thành axit amin như các loại protein khác.

Chia sẻ bài viết này

Viết bình luận

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.