Mâu thuẫn trong cách giáo dục con cái giữa ông bà và cha mẹ

Mâu thuẫn trong cách giáo dục con cái đã và đang trở thành bàỉ toán khó giải ở nhiều gia đình Việt hiện nay.

Điều đó không chỉ gây ra những xung đột giữa vợ với chồng, bố mẹ và con cái mà sự bất hòa ấy còn ảnh hưởng không nhỏ đến sự phát triển tâm lý, tính cách của trẻ.

Trống đánh xuôi, kèn thổi ngược

hạnh phúcVới mục đích yêu thương và bảo ban trẻ mà mỗi cha mẹ, gia đình đều muốn giáo dục trẻ theo cách riêng của mình. Điều đó hoàn toàn có thể dẫn đến những mâu thuẫn đáng tiếc giữa các thành viên trong gia đình. Đặc biệt, khi trong gia đình có nhiều thế hệ như ông bà, cha mẹ, con cháu thi việc dạy trẻ sẽ rất khó khăn. Để giáo dục gia đình không trở nên bế tắc và đạt được mong muốn thì sự thống nhất trong cách giảo dục là yêu cầu cơ bản và cần thiết mà mỗi gia đình cần lưu tâm.

Gia đình khá giả và có người giúp việc nên trong suy nghĩ của chồng chị Hương (Ba Đình – Hà Nội) thì những việc làm trong nhà hai con không cần động chân tay mà chỉ cần chú ý vào học tập, rảnh thì vui chơi giải trí. Còn với chị Hương, chị luôn khuyến khích các con tính tự lập và quý trọng lao động. Có lần thấy con gái vào bếp bị đứt tay anh đã cằn nhằn chị cả ngày.

Khi thấy con trai hì hục quét hoặc rửa bát cùng bác giúp việc anh cũng mắng con: “Đàn òng phải làm việc lớn chứ không phải việc quét nhà rửa bát”. Mặc dù phản đối với cách dạy con của chồng nhưng trong lòng chị Hương luôn lo láng về sự bất đồng trong giáo dục con cái giữa vợ chồng. “Cứ cách giáo dục kiểu này, các con sẽ quen vớí việc được phục vụ rồi khi lớn lên chúng sẽ không biết những kĩ năng sống đơn giản nhất, không biết tự phục vụ bản thân khi không có người bên cạnh” – Chị Hương trải lòng. Đã nhiều lần chị góp ý cùng chồng, cố gắng ngồi lại bàn bạc để tìm ra phương châm giáo dục con thống nhất nhưng đều thất bại bởi chỉ thời gian ngắn anh lại trở về với những suy nghĩ trái ngược hoàn toàn với mong muốn và cách dạy con của chị.

Có thể thấy, trong mỗi gia đình đang tiềm ẩn muôn hình vạn trạng những mâu thuẫn vợ chổng xung quanh giáo dục con cái. Nhiều gia đình, những mâu thuẫn bị đẩy lên đinh điểm, và kết thúc bằng những trận cãi vã, hoặc mặt nặng mày nhẹ, thậm chí nguời vợ hoặc chồng đã dắt con ra khỏi nhà sau khỉ không thể chịu nỗi những áp đặt mâu thuẫn của một trong hai người lên con cái.

Ví như cuộc hôn nhân của chị Nhung và chồng (Thanh Xuân – Hà Nôị) đã đi vào bế tắc và chia tay cũng xuất phát từ những bất đồng không thể thỏa hiệp trong giáo dục con cái. Chị Nhung yêu con hết mực, luôn rộng lượng bỏ qua mọi lỗi lầm của con thì chồng chị lại nghiêm khắc đến lạnh lùng, độc đoán. Mỗi khi bàn đén vấn đề chung dạy con, anh chị không thể dẹp bỏ những thuẫn trái chiều. Nhà có một cậu con trai duy nhất, anh quyết định phải để con đi du học để rèn tính tự lập, không bám vào bố mẹ… bất chấp con có muốn đi hay không. Kết quả con anh rơi vào tình trạng trầm cảm vì không được nói lên suy nghĩ cùa mình. Nhưng anh vẫn một mực khẳng định chị Nhung nuông chiều, bao bọc con từ sớm nên mớỉ xảy ra cơ sự. Anh chị chia tay, nhưng nỗi khổ lớn nhất lạỉ thuộc về cậu con trai.

Các nhà tâm lý giáo dục cho rằng, dù biết cách dạy con của vợ hoặc chồng sai, cũng không nên phản bác trước mặt con. Điều đó vừa làm đối phương mất mặt vừa phản tác dụng giáo dục với con cái khiến đứa trẻ mất phương hướng, không biết nghe theo ai, đôi khi chúng còn lợi dụng sự bất hòa cùa người lớn để đạt mục đích riêng dẫn đến hình thành tính cách xấu ở trè. Cha mẹ phải cùng chia sẻ, bàn luận với nhau, thống nhất cách ứng xử của mỗi người trong từng tình huống cụ thể là cách tốt nhất để vợ chồng giữ được hòa khí và nuôi dạy con thật tốt.

Mâu thuẫn thế hệ

Mâu thuẫn giáo dục tại gia đình không chỉ dừng lại giữa những người làm cha mẹ. Khi xã hội Việt Nam vốn tồn tại rất nhiều gia đình có nhiều thế hệ sống chung dưới một mái nhà thì quan điểm giáo dục đối với thế hệ nhỏ tuổi nhất (cháu, chắt) cũng là vấn đề đau đầu mà nhiều gia đình đang vướng phải.

Những bậc phụ huynh lớn tuổỉ trong gia đình (thế hệ ông bà) thường muốn con cháu đi theo đường giáo dục mà mình từng trải qua, từng thụ hưởng và cho đó là cách tốt nhát. Trong cách giáo dục của thế hệ lớn tuổi, bên cạnh những mặt tích cực cũng thể hiện những hạn chế nhất định bởi tư tưởng, đường lối theo kinh nghiệm truyền thống đôi khi không còn phù hợp với thực tế cuộc sổng cũng như yêu cầu của xã hội. Tuy nhiên, nếu con cháu phản ứng hoặc không thực hiện theo sẽ bị kết tội “cá không ăn mắm cá ươn”. Có thể nói đến nay đang tồn tại muôn hình vạn trạng những mâu thuẫn, xung đột giữa thế hệ cao tuổi (ông, bà) với con cái (cha mẹ trẻ) xung quanh việc giáo dục đứa trẻ. Cha mẹ nào cũng thương con, ông bà nào cũng quý mến con cháu. Nhưng chỉ vì khác biệt về cách thể hiện tình cảm và quan điểm giáo dục con trẻ nên thường xảy ra những bất đồng không đáng có.

Trên một số diễn đàn cha mẹ, một phụ huynh trẻ chia sè: Vừa mắng con phải chịu khó làm các công việc nhẹ (quét nhà, dọn phòng…) trong gia đình cùng bố mẹ thì bà nội đã vội can thiệp rồi bênh vực sự lười biếng của cháu và cho rằng cần phải tạo thời gian cho cháu học hành. Việc trong nhà có người lớn làm…

Nhiều phụ huynh lại kể chuyện cứ bố mẹ mắng thì ông bà lại can thiệp bằng cách mắng mỏ lại bố mẹ ngay trước mặt trẻ hoặc xuống thang xin cho trẻ. Việc xuống thang của người lớn có khi lại bị nhiều trẻ lợi dụng để làm trò, ăn vạ trở lại. Trống đánh xuôi, kèn thổi ngược liên quan đến nuôi dạy con nhiều khi không đơn giản chỉ là mâu thuẫn trong tư tưởng mà còn khiến mục tiêu giáo dục trẻ bị thất bại ngay trong chính gia đình. Thậm chí ở nhiều gia đình mâu thuẫn trong cách giáo dục con đã dẫn tớỉ mâu thuẫn giữa bố mẹ chồng với nàng dâu, con rể với bố mẹ vợ…

Tìm sự thống nhất quan điểm giáo dục con trong gia đình luôn đòi hỏi phải có sự khéo léo, thông cảm và thấu hiểu giữa cách thế hệ, cùng nhau bày tỏ quan điểm và hướng tới mục tiêu để trẻ cảm thấy hạnh phúc trong gia đình, thay vì chỉ nhằm thỏa mãn sở thích và cái tôi cá nhân mà ép buộc, áp đặt trẻ. Có như vậy, giáo dục gia đình mới đạt được hiệu quả thực sự và không trở thành gánh nặng cho trẻ.

 

Bài viết trên báo GD và Thời đại – số cuối tháng 8 – tác giả Vũ Thanh

Chia sẻ bài viết này

You may also like...

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.