Dạy con làm việc nhà

Ngày nay, trẻ em vốn ít vận dộng. Nhiều bậc cha mẹ chỉ chăm lo phát triển trí não của trẻ, còn về thể chất của chúng thì lại không hề quan tâm, thậm chí nghĩ rằng bất cứ điều gì liên quan đến thể lực, bao gồm cả việc nhà, đều do cha mẹ, người giúp việc làm. Ở những gia đình mà cha mẹ không dạy con làm việc nhà, những đứa trẻ khi trưởng thành thường thiếu tự chủ, thiếu khả năng tự gánh vác, từ đó ảnh hưởng đến mối quan hệ gia đình và công việc sau này, thậm chí có nguy cơ về an toàn cá nhân.

‘“Wall Street Journal” đã có một bài viết chỉ ra rằng, để trẻ em làm việc nhà có lợỉ ích lớn đối với sự phát triển nghề nghiệp, học tập, tình cảm của chúng. Làm việc nhà, đặc biệt là một số công việc phức tạp, chẳng hạn như nấu ăn, có thể phát triển một số khả năng điều tiết cơ thể của trẻ, tăng cường khả năng quan sát của chúng, kích thích sự sáng tạo và khả năng giải quyết vấn đề của chúng.

 

Để dạy con làm việc nhà, cha mẹ nên bắt tay từ những việc nhỏ nhặt hàng ngày
Để dạy con làm việc nhà, cha mẹ nên bắt tay từ những việc nhỏ nhặt hàng ngày

 

Muôn kiểu dạy con làm việc nhà của phụ huynh

Tại Hoa Kỳ, để tránh các bé bước vào “văn hóa phúc lợi” – tư tưởng ỷ lại, cho rằng có thể không làm mà hưởng, ăn không ngồi rồi, chờ đợi sự chu cấp từ người khác hoặc từ các cơ chế xã hội – hiện đang rất phổ biến ở Hoa Kỳ ,các bậc làm cha mẹ đã trở nên nghiêm khắc hơn. Ở các lứa tuổi khác nhau, trẻ em cần phải làm các công việc phù hợp lứa tuổi. Đối với vấn đề:”Bạn có để cho con làm việc nhà hay không? Bạn thưởng và phạt chúng như thế nào?” trong một cuộc khảo sát ngẫu nhiên các gia đinh trung lưu ở Mỹ trên mạng xã hội Facebook, cho thấy rằng hầu như tất cả các gia đình đều có phương pháp khuyến khích trẻ làm việc nhà.

– Jon (giáo sư xã hội học): Các cháu phải hoàn thành công việc vệ sinh nhà cửa, như nhiệm vụ đổ rác. Nếu không hoàn thành, cách của tôi là taking privileges away (tước bỏ đặc quyền).

– Martha (giáo viên tiểu học): Mỗi tuần, chúng tôi đều để chúng làm việc nhà, và cho chúng một ít tiền tiêu vặt. Nếu không kịp thời hoàn thành, tôi sẽ cho không cho chúng chơi trò chơi, láy điện thoại di động của chúng…

– Leah (nhân viên thư viện trường tiểu học): Bạn phải xem cách nào hữu hiệu đối với con mình. Cách của tôi là, nói với chúng rằng, sau khi chúng hoàn thành một công việc nào đó, chúng ta mới có thể làm một số việc nào đó mà chúng thích, chẳng hạn như đi bơi, đi mua sắm… Điều này sẽ khuyến khích sự tham gia của chúng, cha mẹ cũng thấy vui vẻ.

– Cherisse (giáo sư khoa tâm lý học):Tôi thường không đưa tiền để làm việc nhà, thông thường tôi đưa ra một khung thời gian, cho chúng hoàn thành một việc gỉ đó, nếu không hoàn thành thì sẽ không được phép tham gia vào các hoạt động tiếp theo (như đi ra ngoài chơi với bạn bè). Tôi còn liệt kê ra một danh sách các công việc nhà một cách rõ ràng và quy định thời gian chính xác, chẳng hạn như một tuần một lần hoặc hai tuần một lần.

– Fran (kiến trúc sư): Trước đây, mẹ tôi thường đưa tiền cho chúng tôi dọn dẹp nhà cửa, mỗi phòng một mức giá rõ ràng. “Tíền công” bà đưa rất “hậu hĩnh”, nhưng bà cũng kiểm tra chất lượng công việc của chúng tôi. Bà có một cuốn sổ ghi chép các công việc nhà, tôi làm được điều gì đó thì sẽ ghi vào sổ, đến khi tôi muốn lấy tiền, thì sẽ lấy theo ghi chép trên cuốn số đó. Tuy nhiên, khi chúng tôi dọn dẹp phòng của mình, giặt quần áo của mình, thì bà không trả tiền công. Chúng tôi thay phiên nhau nấu ăn hàng ngày trong tuần.

Các phương pháp dạy con làm việc nhà

Thứ nhất, phần thưởng vật chất, chẳng hạn như làm việc nhà đổỉ lấy tiền tiêu vặt.

Cách làm này gây ra nhiều tranh cãi, có lợi mà cũng có hại. Có lợi chính là, bạn dùng phần thưởng vật chất để con cái biết được rằng những hành vi nào được bạn chấp nhận, qua đó trẻ có thế hình thành ý thức không lao động thì không được hưởng. Ngoài ra, trẻ cũng cần một ít tiền tiêu vặt, nếu phụ huynh quản lý quá chặt chẽ sẽ hạn chế năng lực quản lý tài chính trong tương lai. Vì vậy, cách làm việc nhà đổi lấy tiền tiêu vặt chủ yếu vẫn phải xem xem phụ huynh dẫn dắt như thế nào. Ngoài ra, cũng có thể như Pran, lấy cách làm việc nhà đổi lấy tiền tiẽu vặt để khuyến khích ý thức lao động, tốt nhất đừng để đến khi trẻ cần tiền mới đi làm việc nhà, mà phải thiết lập một tài khoản, một quỹ để trẻ tích lũy thay vì nhận tiền ngay cho mỗi hành vi lao động, hình thành nên hiệu ứng chậm trễ nhất định, điểu này càng có lợi cho việc dạy con quản lý tài chính.

Thứ hai, hành vi thưởng và phạt.

Một số gia đình thiết lập một mối liên kết giữa hành vi và kết quả, để khuyến khích trẻ tham gia vào các hoạt động gia đình. Có thế nói như Leah, sau khi hoàn thành việc nhà thì mới có thế đi mua sắm, bơi lội, hay như Cherisse nói là sau khi hoàn thành việc nhà thì mới có thể chơi với bạn bè, những cái này thuộc vào sự củng cố tích cực cho chủ nghĩa hành vi. Còn cách làm của Jon là, các bé không hoàn thành công việc nào đó, thì sẽ taking privileges away (tước bỏ đặc quyền). Đặc quyền ở đây chính là những thứ không thuộc những quyền lợi mà trẻ em được hưởng: Ăn uống, nhà ở, đi lại đều là quyền lợi của chúng, điều này là tất yếu, cha mẹ không có quyền tước bỏ, còn chơi trò chơi, cấp điện thoại cho chúng thì thuộc về ‘đặc quyền”. Đặc quyền là những điều mà trẻ muốn có, là những điều trẻ yêu thích và sẵn sàng phấn đấu để đạt được. Đây là cách “củng cố đảo ngược”, từ đó cũng có thể tạo ra các hành vi về tình yêu lao động cho con trẻ.

Thứ ba, các động lực nội tại.

Năm 2015, một báo cáo vắn tát tai Đại học Brown chỉ ra rằng, bây giờ Hoa Kỳ càng ngày càng nhiểu người trưởng thành, áp lực chia sẻ việc nhà cộng với áp lực công việc trở thành một trong những căn nguyên làm nổ ra các mâu thuẫn.

Xin nhấn mạnh rằng, dạy con làm việc nhà, chính là để cho chúng có ý thức tự chăm sóc bản thân, cũng như quan tâm, chăm sóc cho người khác bằng cách chia sẻ việc nhà cho các thành viên trong gia đình. Điều này có nghĩa là cố gắng tận dụng những ưu điểm về bản chất con người của những đứa trè, tăng cường động lực nội tại của chúng. Vì vậy, sau khi trẻ hoàn tất việc nhà, thì nên cảm ơn và khuyến khích chúng đã chăm sóc và quan tâm đến cha mẹ, anh chị em. Đừng bao giờ chỉ trích, nói điềụ này không tốt, điều kia không hay, sẽ tạo thành một kiểu trừng phạt về tinh thần, khiến cho trẻ cho rằng mình đụng vào cái gì cũng hỏng, cũng sai, thôi thì tránh ra cho lành. Một kiểu động lực nội tại khác là cả nhà cùng nhau hoàn thành công việc nhà, thậm chí khi làm việc nhà có thể mở nhạc, nhảy nhót, hát hò để làm việc nhà trở thành một hoạt động vui vẻ của cả gia đình.

‘“Wall Street Journal” đã có một bài viết chỉ ra rằng, việc dạy con làm việc nhà có lợỉ ích lớn đối với sự phát triển nghề nghiệp, học tập, tình cảm của chúng. Làm việc nhà, đặc biệt là một số công việc phức tạp, chẳng hạn như nấu ăn, có thể phát triển một số khả năng điều tiết cơ thể của trẻ, tăng cường khả năng quan sát của chúng, kích thích sự sáng tạo và khả năng giải quyết vấn đề của chúng. Việc nhà cũng giúp kết nốí quan hệ giữa các thành viên trong gia đình. Một đứa trẻ có khả năng tự chăm sóc, thậm chí chăm sóc người khác thì sau khi trưởng thành sẽ có mối quan hệ xã giao hài hòa hơn, được chào đón hơn ở nơi làm việc, và cũng có các cuộc hôn nhân hạnh phúc hơn./

Bài viết của tác giả Huệ Mẫn (theo sina) đăng trên báo GD và Thời Đại số cuối tháng 8.

*Người đăng xin phép chỉnh sửa một số đoạn tối nghĩa do lỗi dịch thuật.

(Đã đọc 31 lượt, 1 lượt hôm nay)
Chia sẻ

Viết bình luận