Cho trẻ học sớm, lợi bất cập hại

Cho trẻ học sớm, lợi bất cập hại

ThS MAI MỸ HẠNH

Cho trẻ học sớm, lợi bất cập hại

Cho trẻ học sớm, lợi bất cập hại

Việc cho trẻ học sớm có thể thành công lúc đầu vì những cơ hội sớm được tận dụng. Khi mới bắt đầu học, trẻ sẽ rất vui vẻ, háo hức. Bởi lẽ, trẻ nhận được nhiều động viên, khen ngợi của cô giáo, cha mẹ, người thân cho từng sự tiến bộ của mình. Những cái xoa đầu, vỗ tay hay mỉm cười hài lòng của người khác có tác dụng rât tích cực đối với trẻ. Trẻ càng nhò, lẽ đương nhiên sẽ càng được khích lệ nhiểu hơn. Chính vì thế, trẻ cũng dễ dàng có hứng thú với việc học hơn. Từng con chữ, con số sẽ được trẻ nắn nót, cẩn thận đọc, viết không chỉ để nhớ mà còn để khoe với cha mẹ, thầy cô của mình.

Trẻ học với sự say mê, hứng thú nên sẽ dễ nhớ hơn. Tuy nhiên, việc cho trẻ học sớm cũng sẽ mang đến những nguy cơ tiềm ẩn mà giáo viên và các bậc phụ huynh cần quan tâm.

Hoạt động chính của trẻ ở độ tuổi mầm non là vui chơi. Các bé cần nhiều thời gian nô đùa cùng bạn bè, khám phá thế giới xung quanh trước khi chuẩn bị vào tiểu học. Việc cho trẻ làm quen với những chữ cái, con số trước khi vào lớp 1 để trẻ khỏi bỡ ngỡ là điều cần thiết. Tuy nhiên, nếu cho trẻ học trước chương trình thỉ vô hình trung, cô giáo và cha mẹ dã đánh mất thời gian, cơ hội vàng để trẻ có thể vui chơi, nô đùa cùng bạn bè, học hỏi, khám phá thế giới xung quanh.

Trẻ đi học trước chương trình lớp 1 không được đào tạo theo một quy trình bài bản sẽ không đạt được hiệu quả sự phạm như mong muốn. Chưa kể người dạy trước không có phương pháp sư phạm, không uốn nắn khi trẻ ngồi sai tư thế, cầm bút sai, và khi vào lớp 1 được dạy đúng chuẩn, cô giáo sẽ rất khó uốn và trẻ rất khó sửa.

Việc các bé bị thúc ép “chín sớm”, “lớn nhanh” để trở thành “siêu thần đồng” có thể cho kết quả nhất định trong một thời gian đầu nhưng sau đó chất lượng học tập của trẻ sẽ giảm dần. Cũng giống như những chú gà công nghiệp, tăng trọng nhanh, đẹp, hiệu quả kinh tế cao nhưng chất lượng không thể giống như gà thả vườn được phát triển một cách tự nhiên, dù có tốn nhiều thời gian nuôi nấng, chăm sóc hơn.

Ngoài ra, cho trẻ học quá sớm, không phù hợp với sự phát triển tâm, sinh lý sẽ có thể ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất và cả tinh thẩn của trẻ. Trẻ có thể bị các vấn đề về mắt, cột sống hoặc bị rối loạn lo âu, stress, trầm cảm chỉ vì phải chịu nhiều áp lực của việc học trước chương trinh.

2. Mục đích của giáo dục mầm non là chăm sóc, nuôi dưỡng, tổ chức hoạt động vui chơi cho trẻ. Chuẩn bị cho trẻ làm quen với những chữ cái, con số trước khi vào lớp một. Giáo viên mầm non chỉ giới thiệu cho trẻ chứ không dạy trước chương trình lớp 1 để tránh tâm lý nhàm chán, ỉ lại khi trẻ bước vào cấp học mới. Ngoài ra, giáo viên và phụ huynh cũng cần lưu ý về việc cho trẻ học thêm ngoại ngữ. vi tính hay các môn năng khiếu khác. Bởi lẽ, nếu học quá nhiều, trẻ sẽ rất mệt mỏi, áp lực dẫn đến kết quả không được như mong muốn của gia đình. Khi ấy, trẻ càng áp lực nhiều hơn.

Mong muốn con có một tiền đề thật vững chắc để bước vào đời là lẽ đương nhiên. Dù vậy các bậc cha mẹ cần chú ý rằng, ở mỗi độ tuổi và mỗi trẻ khác nhau cần được đầu tư phát triển sao cho phù hợp. Nói cách khác, cha mẹ, giáo viên cần căn cứ vào độ tuổi, sự phát triển sinh lý, tâm lý của trẻ để có “chiến lược” giúp trẻ phát triển một cách tối ưu. Không quá dễ dãi, buông lỏng nhưng cũng không nên ép trẻ học sớm, học nhiều để trẻ có thể phát triển đúng với độ tuổi của mình.

Hãy trả trẻ về với thế giới thật của trẻ. Không có sự tương đồng giữa việc học sớm và thành công. Khi cuộc sống càng nhiều tri thức thì người ta lại cần lắm những người có kỹ năng, biết phương pháp hơn là biết nhiều mà chưa thể tiêu hoá. Cần chú trọng việc cho trẻ sống thoải mái, cân bằng cuộc sống thay vì cứ đày mình cắm đầu vào việc học vì những sức ép vô hình để tuổi thơ mãi xa theo một phương trời vô định.

Hai tháng đầu tiên khi đến trường mầm non, trẻ sẽ bị một chứng “khủng hoảng tạm” đó là sự thích ứng khó. Điều này hẳn nhiên không chỉ xảy ra ở một vài trẻ mà ở khá nhiều trẻ. Những biểu hiện thường thấy ở trẻ như: khóc lóc, sợ hãi đi học, sốt kéo dài, giảm cân liên tục… Chính những biểu hiện này làm cho một số cha mẹ rất lo lắng và thậm chí căng thẳng. Hành động thường thấy của các bậc bố mẹ là sợ hãi nên rút lui khỏi trường mầm non, bằng cách cho trẻ nghỉ học quay về gia đình để tránh bệnh, để tăng cân trở lại cũng như để trẻ thoải mái. Cách làm này chưa thật sự hợp lý trong phương án phối hợp giữa trường Mầm non và gia đình.

Thực tế cho thấy, cho trẻ học sớm là lợi bất cập hại vì không phải trẻ nào cũng có thể thích nghi với trường mầm non mà chỉ có những trẻ dễ ăn ngủ cũng như khả năng thích ứng với sự thay đổi của môỉ trường sống và quan hệ người lạ người mới có thể thích nghi tốt với những ngày đầu đi học. Ngay cả người lớn cũng thế, “cơ địa” cùa mỗi người sẽ quy định sự thích ứng ở mỗi người khác nhau với môi trường sống, thông qua những “điểm đổi thay” trong cuộc đời: lập gia đình, mất người thân, thay đổi nơi ở… Trẻ con cũng dễ nhạy cảm hơn với những sự thay đổi như thế. Điều quan trọng là phải tạo điều kiện cho trẻ thích nghi dần dần, chứ không nên chạy bỏ cái khó vì yêu trẻ.

Bài viết đăng trên Giáo dục và Thời đại – số đặc biệt tháng 9

Chuyên viên tâm lý, Ths Mai Mỹ Hạnh tốt nghiệp khoa tâm lý Trường Đại học Sư Phạm TP. Hồ Chí Minh, hiện là Giảng viên tại trường.

Liên hệ với tác giả qua facebook: Ths Mai Mỹ Hạnh

Chia sẻ bài viết này

You may also like...

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.